Κάθε παιδί έχει τον ρυθμό του, και οι συγκρίσεις στην παιδική χαρά σπάνια βοηθούν. Τα ορόσημα δεν είναι διαγώνισμα: είναι ένα εργαλείο για να καταλάβετε πότε όλα κυλούν όπως αναμένεται και πότε αξίζει μια δεύτερη ματιά.
Τι άλλαξε το 2022
Το 2022 τα αμερικανικά CDC και η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής ανανέωσαν τις λίστες ορόσημων. Η βασική αλλαγή: κάθε ορόσημο είναι πλέον κάτι που τουλάχιστον 75% των παιδιών έχουν κατακτήσει μέχρι την ηλικία που αναφέρεται. Οι παλαιότερες λίστες βασίζονταν συχνά στον μέσο όρο, δηλαδή σε δεξιότητες που δεν είχαν ακόμη κατακτήσει τα μισά παιδιά, κάτι που ενθάρρυνε το «ας περιμένουμε να δούμε».
Με τις νέες λίστες, αν το παιδί δεν κάνει κάτι από όσα αναφέρονται για την ηλικία του, είναι λογικό να το συζητήσετε με τον παιδίατρο.
Ενδεικτικά ορόσημα
Μερικά από τα ορόσημα των λιστών των CDC, όπως καταγράφονται στη δημοσίευση στο Pediatrics:
| Ηλικία | Ενδεικτικά ορόσημα |
|---|---|
| 2 μηνών | Χαμογελά όταν του μιλάτε ή του χαμογελάτε. Κοιτάζει το πρόσωπό σας. Σηκώνει το κεφάλι όταν είναι μπρούμυτα |
| 4 μηνών | Χαμογελά μόνο του για να τραβήξει την προσοχή σας. Βγάζει ήχους όπως «ουου», «αα». Κρατά το κεφάλι σταθερό όταν το κρατάτε |
| 6 μηνών | Γυρίζει από μπρούμυτα σε ανάσκελα |
| 9 μηνών | Κάθεται χωρίς στήριξη. Χαμογελά ή γελά στο κού-κου-τσα. Σηκώνει τα χέρια για να το πάρετε αγκαλιά |
| 12 μηνών | Σηκώνεται όρθιο πιασμένο. Περπατά κρατώντας τα έπιπλα. Κάνει «γεια» με το χέρι |
| 15 μηνών | Κάνει μερικά βήματα μόνο του. Δείχνει με το δάχτυλο για να ζητήσει κάτι |
| 18 μηνών | Περπατά χωρίς να κρατιέται. Λέει τουλάχιστον 3 λέξεις εκτός από «μαμά» και «μπαμπά». Δείχνει κάτι που του κάνει εντύπωση |
| 2 χρόνων | Λέει τουλάχιστον 2 λέξεις μαζί, όπως «κι άλλο γάλα». Δείχνει τουλάχιστον 2 μέρη του σώματος όταν το ρωτάτε |
Οι πλήρεις λίστες ανά ηλικία, με επικοινωνία, κοινωνικές, γνωστικές και κινητικές δεξιότητες, υπάρχουν στο πρόγραμμα «Learn the Signs. Act Early» των CDC.
Το περπάτημα έχει μεγάλο «παράθυρο»
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κατέγραψε σε υγιή παιδιά από έξι χώρες πότε κατακτούν έξι βασικές κινητικές δεξιότητες. Τα αποτελέσματα δείχνουν πόσο μεγάλο είναι το φυσιολογικό εύρος:
| Δεξιότητα | Ηλικία (1ο έως 99ο εκατοστημόριο) |
|---|---|
| Κάθεται χωρίς στήριξη | 3,8 έως 9,2 μηνών |
| Στέκεται με στήριξη | 4,8 έως 11,4 μηνών |
| Μπουσουλάει | 5,2 έως 13,5 μηνών |
| Περπατά με στήριξη | 5,9 έως 13,7 μηνών |
| Στέκεται μόνο του | 6,9 έως 16,9 μηνών |
| Περπατά μόνο του | 8,2 έως 17,6 μηνών |
Επίσης, περίπου 4% των παιδιών της μελέτης δεν μπουσούλησαν ποτέ στα χέρια και στα γόνατα. Αυτό από μόνο του δεν είναι πρόβλημα.
Πώς βοηθάτε στην πράξη
- Χρόνος μπρούμυτα όταν το μωρό είναι ξύπνιο: ο ΠΟΥ συστήνει τουλάχιστον 30 λεπτά την ημέρα, μοιρασμένα, για μωρά που δεν κινούνται ακόμη μόνα τους.
- Μιλήστε, τραγουδήστε, διαβάστε από την πρώτη μέρα. Απαντήστε στους ήχους του σαν να κάνετε συζήτηση.
- Παιχνίδι στο πάτωμα αντί για πολλές ώρες στο καρότσι ή στο ρηλάξ.
Πότε μιλάτε με τον παιδίατρο
- Αν το παιδί δεν κάνει ένα ή περισσότερα από τα ορόσημα της ηλικίας του.
- Αν χάνει δεξιότητες που είχε, σε οποιαδήποτε ηλικία.
- Αν κάτι σας ανησυχεί, ακόμη κι αν δεν μπορείτε να το εξηγήσετε. Εσείς ξέρετε καλύτερα το παιδί σας.
Η έγκαιρη αξιολόγηση και παρέμβαση κάνει διαφορά. Η αναμονή «μήπως περάσει» δεν βοηθά.
