Μετά τη γέννα όλοι περιμένουν να είστε ευτυχισμένη. Κι όμως, πολλές μητέρες νιώθουν κούραση, άγχος ή μια θλίψη που δεν περιμένουν, και ντρέπονται να το πουν. Η επιλόχεια κατάθλιψη είναι συχνή, δεν είναι αποτυχία, και αντιμετωπίζεται.

Πόσο συχνή είναι

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, παγκοσμίως περίπου 10% των εγκύων και 13% των γυναικών που μόλις γέννησαν εμφανίζουν κάποια ψυχική διαταραχή, κυρίως κατάθλιψη. Στις αναπτυσσόμενες χώρες τα ποσοστά είναι ακόμη υψηλότερα. Δεν είστε η μόνη.

Μελαγχολία της λοχείας ή κατάθλιψη;

Μελαγχολία της λοχείας («baby blues») Επιλόχεια κατάθλιψη
Πόσο συχνή Πολύ συχνή Λιγότερο συχνή, αλλά όχι σπάνια
Πότε Τις πρώτες μέρες μετά τη γέννα Στην εγκυμοσύνη ή οποιαδήποτε στιγμή έως 1 χρόνο μετά
Πόσο κρατά Περνά μέσα σε 2 εβδομάδες Επιμένει ή χειροτερεύει χωρίς βοήθεια
Τι χρειάζεται Ξεκούραση, στήριξη, κατανόηση Επαγγελματική βοήθεια

Τα συμπτώματα

Το NHS περιγράφει ως συμπτώματα της επιλόχειας κατάθλιψης:

  • πεσμένη διάθεση, δυσκολία να χαρείτε οτιδήποτε,
  • απελπισία ή αίσθηση ότι δεν τα βγάζετε πέρα,
  • ενοχές, αίσθημα ότι είστε «κακή μητέρα»,
  • φόβο, άγχος, συνεχή ανησυχία,
  • νευρικότητα, ευερεθιστότητα,
  • αϋπνία ακόμη κι όταν υπάρχει χρόνος για ύπνο,
  • δυσκολία συγκέντρωσης ή αποφάσεων,
  • δυσκολία να δεθείτε με το μωρό,
  • σκέψεις αυτοτραυματισμού ή να κάνετε κακό στο μωρό.

Δεν χρειάζεται να έχετε όλα τα συμπτώματα για να ζητήσετε βοήθεια. Οι πιθανότητες να γίνετε καλά είναι μεγαλύτερες με θεραπεία.

Ποιες έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο

Η ακριβής αιτία δεν είναι γνωστή. Ρόλο παίζουν το άγχος της φροντίδας, η έλλειψη ύπνου και οι ορμονικές αλλαγές. Το NHS αναφέρει ότι ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος αν υπάρχει:

  • ιστορικό κατάθλιψης ή άλλης ψυχικής διαταραχής, πριν ή κατά την εγκυμοσύνη,
  • πρόσφατο δύσκολο γεγονός, όπως απώλεια εργασίας ή πένθος,
  • πρόωρο ή άρρωστο μωρό,
  • ελλιπής στήριξη από το περιβάλλον,
  • προβλήματα στη σχέση,
  • ενδοοικογενειακή βία.

Πώς αντιμετωπίζεται

Οι βασικές θεραπείες είναι η ψυχοθεραπεία, για παράδειγμα γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, και τα αντικαταθλιπτικά. Το NHS σημειώνει ότι πολλά αντικαταθλιπτικά είναι ασφαλή στον θηλασμό. Πείτε στον γιατρό ότι θηλάζετε για να επιλέξει το κατάλληλο. Η επιλόχεια κατάθλιψη συνήθως βελτιώνεται σε 3 έως 6 μήνες, πιο σίγουρα με θεραπεία.

Ο ΠΟΥ τονίζει ότι, χωρίς αντιμετώπιση, η κατάθλιψη της μητέρας μπορεί να επηρεάσει και την ανάπτυξη του παιδιού. Η φροντίδα του εαυτού σας είναι και φροντίδα του μωρού.

Τι βοηθά στην καθημερινότητα

  • Μιλήστε σε κάποιον που εμπιστεύεστε: σύντροφο, φίλη, μαία, γιατρό.
  • Ζητήστε πρακτική βοήθεια: ψώνια, δουλειές του σπιτιού, μια νυχτερινή βάρδια.
  • Μικρή καθημερινή βόλτα.
  • Ομάδες μαμάδων, δια ζώσης ή διαδικτυακά.
  • Όσο ύπνο και ξεκούραση γίνεται.
  • Όχι αλκοόλ ή ουσίες για να «αντέξετε».

Πού ζητάτε βοήθεια στην Ελλάδα

  • Μαιευτήρας, μαία ή οικογενειακός γιατρός: μπορούν να σας παραπέμψουν σε ψυχίατρο ή ψυχολόγο.
  • 10306: Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης, όλο το 24ωρο.
  • 1018: Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία της Κλίμακας, όλο το 24ωρο.
  • 166 ή 112: σε άμεσο κίνδυνο για εσάς ή το μωρό.

Αν εσείς ή κάποια γνωστή σας έχει σκέψεις να βλάψει τον εαυτό της ή το μωρό, ή νιώθει ξαφνικά σύγχυση, ακούει ή βλέπει πράγματα που δεν υπάρχουν, χρειάζεται επείγουσα βοήθεια την ίδια στιγμή.